Bloedvergiftiging

Bloedvergiftiging of sepsis

De volksmond spreekt van een bloedvergiftiging – een mooie passende omschrijving voor het klinische beeld van sepsis. Het begint altijd met een lokale infectie meestal met bacteriën. Uit een ziektehaard, bijvoorbeeld door het been van een tandwortel of een longontsteking verspreiden zich ziekteverwekkers alsmede toxines via de bloedcirculatie van het lichaam. Het lichaam reageert met een ontsteking, die geleidelijk alle organen aantast. Het verloop is meestal acuut, maar kan ook chronisch zijn.

Sepsis

Het menselijk organisme beschikt over een arsenaal aan strategieën om gevaarlijke situaties het hoofd te kunnen bieden. Soms zijn de schadelijke effecten echter zo groot dat de defensieve maatregelen niet alleen falen maar averechts werken en zich tegen het lichaam zelf keren. Zelfs vandaag de dag nog eindigt dit bijvoorbeeld bij een bloedvergiftiging (sepsis) in veel gevallen dodelijk.

Bloedvergiftiging: Oorzaken van Sepsis

Meestal is het lichaam in staat een infectie te beperken tot de plaats van oorsprong. Het doel van de ontstekingsreactie, een complex samenspel van verschillende reacties van vaten, weefsel en het verspreiden van lichaamseigen stoffen en naturalisatie van bepaalde cellen. Dit leidt tot de klassieke ontstekingssymptomen roodheid, warmte, zwelling en pijn.

Wanneer het lichaam echter is verzwakt, bijvoorbeeld door een andere ziekte, of zijn de ziekteverwekkers bijzonder agressief, kan de infectie en alsmede de ontstekingsreactie zich uitbreiden over het hele lichaam. Achtereenvolgens worden de organen aangetast en daardoor niet meer voldoende van zuurstof voorzien. Hoe meer vitale functies falen, hoe moeilijker het voor het lichaam wordt de ziekte te stoppen. Net als bij een kettingreactie, dus binnen een paar uur kan de bloedsomloop, nier, long, lever en andere organen van het lichaam falen (“septische shock”), hetgeen tot de dood leidt.

Hoe vaak komt een Sepsis voor

Een bloedvergiftiging komt vaker voor dan borstkanker, aids of darmkanker. Er wordt geschat dat ongeveer een derde tot de helft van de betroffen patiënten aan de gevolgen sterven, te vergelijken met de sterftecijfers door een acute hartinfarct. Op de chirurgische intensive care is sepsis de meest voorkomende doodsoorzaak.

Tekenen van bloedvergiftiging oftewel sepsis symptomen

Op de plaats van infectie – zover uitwendig zichtbaar – verschijnen de ontstekingsverschijnselen roodheid, warmte, zwelling en pijn. Spreidt de ontsteking zich ook via een oppervlakkige ader uit kan een rode, pijnlijke, progressieve streng worden gezien. De bloedvergiftiging zelf is in het begin niet bijzonder gemakkelijk te herkennen, omdat de symptomen zijn niet erg specifiek zijn, dus ook bij andere ziekten voorkomen kunnen. Deze zijn onder meer hoge koorts of koorts met koude rillingen, verwardheid, versnelling van de ademhaling en de hartslag en het zinken van de bloeddruk.

Bloedvergiftiging: diagnose en diagnostiek

In het bloed zijn tekenen van ontsteking en een vermindering van de rode bloedcellen en stollingsstoornissen zichtbaar. Bevestigd wordt de diagnose door het aantonen van ziekteverwekkers door middel van een bloedkweek. Bij een echografie is meestal een vergroting van lever en milt zichtbaar. Momenteel zijn onderzoekers bezig, genen te identificeren, waarvan de activiteit voor diagnose of prognose gebruikt kunnen worden. Om dit in de praktijk te kunnen toepassen zal helaas enige tijd vergaan.

Bloedvergiftiging: Behandeling en therapie van sepsis

Omdat een betroffen persoon ernstig ziek is, wordt de behandeling op de intensive care uitgevoerd. Net als bij een hartaanval of een beroerte is de prognose voor de patiënt beter wanneer de behandeling vroeg begint. De focus ligt op de behandeling met antibiotica. Afhankelijk van het stadium van de ziekte moet – indien mogelijk – de infectiehaard verwijderd worden.(bijvoorbeeld, de galblaas). De kosten die hierdoor ontstaan worden gewoon door je zorgverzekering vergoed, wel kan er een eigen risico in rekening gebracht worden.

Verder wordt getracht door een behandeling de shock situatie te verbeteren en het falen van de organen te stoppen of ongedaan te maken. Hiertoe behoort infusie therapie, kunstmatige beademing, vervangende nierfunctie, kunstmatige voeding en de vervanging van de endogene cellen (bijvoorbeeld rode bloedcellen) en stoffen zoals insuline en cortisone. De laatste tijd zijn er specifieke geneesmiddelen ontwikkelt die bedoeld zijn om de immuunrespons van patiënten te versterken en bij verschillende studies het sterftecijfer hebben verminderd.